منطق دین و تعصب حزب و قوم و قبیله
تعصب حزب و گروه و جریان یا تعصب حقیقت و اخلاق و فضیلت ؟
علی (ع) : « من در اعمال و رفتار جهانيان نظر دوختم، هيچ كس را نيافتم كه بدون علّت در باره چيزى تعصّب ورزد، جز با دليلى كه با آن ناآگاهان را بفريبد، و يا برهانى آورد كه در عقل سفيهان نفوذ كند، جز شما ! زيرا در باره چيزى تعصّب مىورزيد كه نه علّتى دارد و نه سببى .... پس اگر در تعصّب ورزيدن ناچاريد، براى اخلاق پسنديده، افعال نيكو، و كارهاى خوب تعصّب داشته باشيد » (نهج البلاغه خطبه 192 قاصعه)
تعصب همکاران یا تعصب معیارها
امير مؤمنان (ع) در نامه معروفى كه به مردم مصر در باره فرمانروايى مالك اشتر نوشت با تمام توصيفهاى والايى كه در مورد مالك فرمود، در پايان چنين گفت: « فاسمعوا له و اطيعوا امره فيما طابق الحق، فانه سيف من سيوف اللَّه: سخنش را بشنويد و فرمانش را تنها در آنچه مطابق حق است و با حقیقت تطبیق می کند اطاعت كنيد، كه او شمشيرى از شمشيرهاى خدا است » حضرت در این جا ضمن اشاره به فضایل مالک اشتر به معیارگرایی تاکید دارد نه شخصیت گرایی .
انحصارگرایی و مطلق انگاری حزبی و گروهی
قرآن کریم در باره بزرگمنشی ها و تعصبات گروهی که مهم ترین عامل تفرقه است می فرماید : كارهاى خود را به پراكندگى كشاندند و هر گروهى به راهى رفتند (فَتَقَطَّعُوا أَمْرَهُمْ بَيْنَهُمْ زُبُراً) و عجب اينكه هر يك از اين احزاب و گروهها به سوابق و دلبستگی هایی که بین خود دارند خوشحالند و از ديگران بيزار (كُلُّ حِزْبٍ بِما لَدَيْهِمْ فَرِحُونَ).
از کودکی همیشه با کتاب و مجله مانوس بودم . آن زمان دوست داشتم همه کتاب های دنیا را بخوانم ولي معناي خيلي از كلمات را نمي دانستم . علاقه داشتم معلم شوم و اکنون عضو هیات علمی دانشگاهم ؛ ولی از کلمه استاد خوشم نمی آید ؛ فکر می کنم که استاد وصف کسی مثل حضرت عیسی است که در انجیل حواریون از او به عنوان استاد یاد می کنند . تصور می کنم این نام ها و همه عناوین و القاب رایج دیگر سرگرمی و دلخوش کنک آدم های کوچک است و آدم ها با دلبستگی و سرگرمی به این عناوین وقت خود را تلف می کنند و دچار رکود و رسوب فکری و روحی می شوند . دوست دارم بنشینم و چالش های فکری را نظاره کنم و مشتاق بحث و نقد و گفت و گوی نکته سنجانه و منتقدانه هستم البته با کسی که حال و فکر و ظرفیتش را داشته باشد و تفکر مداربسته نداشته باشد . به این دنیای مجازی هم بسیار علاقه مندم و آن را پنجره های تنفس در دنیای واقعی می دانم . خانواده خوبی دارم . همه دلمشغولی های علمی و فکری داریم . می گوییم و می خندیم و گاهی با هم می گرییم . گاهی با هم بحث می کنیم . نانی می خوریم و شکر خدایی را به جا می آوریم که همه هستی ما از اوست . با همه تنبلی ها و بدیهایی که ما را احاطه کرده ، خدای خوب همیشه به فکر ماست و شبها که ما می خوابیم چشمان همیشه بیدارش نظاره گر ماست . فکر می کنم که از ته دل همه انسان ها در همه نقاط دنيا دريچه اي به سوی منطق و عشق و پاکی و خدای خوب باز می شود و می توانیم آنجا همه با هم قرار بگذاریم و حرف های همدیگر را خوب بفهمیم . شیفته و شایق کسی هستم که چیزی برای گفتن داشته باشد و دل پاکی داشته باشد و بتوان رایحه حیات را از نفس او حس کرد و زندگی آموخت و خوشبختانه همیشه در کنار خود کسانی را دارم که بتوانم از فکرشان بهره ببرم ...