معمولا وقتي که ما در کارهای خود به مشكلي برخورد مي كنيم به گذشته فرار مي كنيم  و بعد از كلي قصه بافي دست به توجيهات روانشناسانه و جامعه شناسانه مي زنيم تا با هزار دوز و كلك خودمان را بي گناه و كارهايمان را كاملا طبيعي و « چنان كه مي بايست » جلوه دهيم . اما در مورد ديگران حاضريم هزار نوع جرم عمدي برايشان اثبات كنيم و آنها را به خاطر كارهاي غلط شان بي  برو برگرد مجرم بدانيم و محکوم بکنیم و فحش و بد و بیراه نثارشان کنیم . شجاعت مسئوليت پذيري و قبول سستي و ضعف و ندانم كاري ، ننگ و شكست بزرگي براي ما تلقي مي شود .

در برخورد با مشكلات جامعه هم برمي گرديم به گذشته و مي گوييم ماجرا از فلان زمان شروع شد و بعد فلان و بهمان و اين طور شد كه مي بينيد و هيچ كارش هم نمي شود كرد . هيچ وقت نشده مديري و مسئولي از نهادهاي فرهنگي يا سياسي بيايد و فكر كند كه براي بهبود اوضاع فعلي و مديريت بهينه امكانات و استعدادهاي كنوني چه مي توان كرد و چه كارهايي مي شود بكنيم ولي نمي كنيم ؛ اما همان مدير فرهنگي يا سياسي حاضر است براي مثلا دلسوزي برگردد به گذشته و پس از شمردن دهها علت در تاريخ  گذشته تحليل هايش را حتي به زمان مغول ها برساند ؛ در حالي كه اين خود سفسطه و مكانيزم رواني فرار از مشكلات كنوني به علل و عوامل تاريخي گذشته است ؛ نظير مردي كه مدتي پس از ازدواج در زندگي و روابط خانوادگي فلج شده و از شدت استيصال و درماندگي ناگزير به كودكي بر مي گردد تا با روياهاي خوش آن دوره خودش را التيام ببخشد و گاهي عملا رفتارهاي كودكانه مي كند تا اثبات كند به حد كافي بزرگ شده است !

 در زندگي شخصي هم رفتارهاي بد ديگران را – به فرض بد بودن – به غرض و مرض و عقده و كينه و بيماري رواني و فساد ذاتي و ... نسبت مي دهيم ،‌  بدون اين كه تصور كنيم اين رفتارها از علل و زمينه هايي بروز مي يابد كه برخي یا بسیاری تحت تاثير ماست و مي شود شرايط و عوامل بروز رفتارها را تغيير داد و اصلاح كرد و در دهکده جهانی و تاثیر متقابل رفتارها هيچ رفتار زشت يا خوبي بدون مشوق ها و مؤيدهاي بيروني دوام نمي يابد .

اثَّاقَلْتُمْ إِلَى الأَرْضِ  ....  بر زمين سنگينى مى‏کنيد  ( توبه ۳۸ )

ما غالبا اهل رسوب و رکودیم و از جاری شدن و سیلان و پویایی ترسان و گریزانیم . کافی است که به افراد یا اشیا و مکان هایی نزدیک شویم و دل ببندیم ؛ آن وقت طوری روی همان افراد و اشیا رکود و رسوب می کنیم که از درک درست همان افراد و اشیا هم عاجز می شویم . گاهی لازم است که شوک هایی ما را از کرختی و رسوب به در آورد و جلو براند . اگر خود ما باشیم حوالی خاطرات کودکی اطراق می کنیم در حالی که اگر به همان کودکی بازگردیم و واقعا کودک شویم عملا از آن اوضاع و احوال متنفر و گریزان خواهیم بود اما رویای کودکی برایمان شیرین است . چون ما را به حال رسوب و رکود نگه می دارد . داشتن چهار تا تحلیل عامیانه و بی منطق و احمقانه کن است برای ما خوشایند باشد و ما ژست پروفسور و روشنفکر بزرگی را به خود بگیریم . بی خبر از این که حقایق عالم بسی بیشتر از ظرفیت کاسه سر ماست و دنیای بیرون از ذهن خیال پرداز ما بسی بزرگ تر و تو در تو تر است .